Vindorkuver á Brekknaheiði og Sauðaneshálsi í Langanesbyggð

Vindorkuver á Brekknaheiði og Sauðaneshálsi í Langanesbyggð — umhverfismat í gangi. Framkvæmdin gæti haft veruleg áhrif á víðerni og náttúruverðmæti á Langanese.

Skipulagsstofnun hefur gefið álit eða tekið ákvörðun um matsáætlun vegna fyrirhugaðs vindorkuvers á Brekknaheiði og Sauðaneshálsi í Langanesbyggð, samkvæmt gagnagrunni umhverfismats. Langanesbyggð er svæði með mikilvæg víðernis- og náttúruverðmæti, og vindorkuver á hálendissvæðum getur haft veruleg og óafturkræf áhrif á landslag, fuglalíf og ósnortin svæði.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök ættu að kynna sér matsáætlun og álit Skipulagsstofnunar í gagnagrunni umhverfismats og fylgjast með gangi málsins. Ef umsagnarfrestur er opinn vegna matsáætlunar eða umhverfismats, þarf að skila inn umsögn sem fjallar um áhrif á víðerni, fuglalíf og ósnortin svæði á Langanese.

156/2025 Hvalárvirkjun

Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála kvað upp úrskurð 26. mars 2026 í máli þar sem Landvernd, Náttúrugrið og fleiri samtök kæra framkvæmdaleyfi Árneshrepps fyrir fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar. Niðurstaða úrskurðar liggur ekki heill fyrir í efninu.

Landvernd, Náttúrugrið, Náttúruverndarsamtök Íslands og Ungir umhverfissinnar kæra ákvörðun hreppsnefndar Árneshrepps frá 21. ágúst 2025 um framkvæmdaleyfi til Vesturverks ehf. fyrir fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar — vinnuvegi, efnistöku og jarðvegsrannsóknir á Ófeigsfjarðarheiði. Virkjunin er í orkunýtingarflokki samkvæmt rammaáætlun og myndi hafa veruleg áhrif á víðerni Vestfjarða, vatnafar Hvalár og nærliggjandi fossa, þar á meðal á svæði í Hvalárgljúfrum, auk þess sem Skipulagsstofnun mat áhrif á ásýnd og landslag sem verulega neikvæð í áliti sínu frá 2017. Efnið skiptist af og ljóst er ekki hvort nefndin hafi fellt úrskurð fyrir eða á móti kærendum.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök sem eru kærendur (Landvernd o.fl.) þurfa að kynna sér niðurstöðu úrskurðar nr. 156/2025 í heild sinni — efnið hér er brotið. Ef framkvæmdaleyfið stendur eftir úrskurðinn þarf að meta hvort gengið verði til dómstóla. Fylgjast þarf náið með framvindu málsins og næstu áfögum Hvalárvirkjunar.

Drög að reglugerð um kortlagningu óbyggðra víðerna kynnt til samráðs

Drög að reglugerð um samræmda kortlagningu óbyggðra víðerna eru til umsagnar — grundvöllur fyrir vernd hálendisins og hugsanlegum hálendisþjóðgarði. Umsagnarfrestur til 23. apríl.

⏰ Frestur: 2026-04-23

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur birt í Samráðsgátt stjórnvalda drög að reglugerð um kortlagningu óbyggðra víðerna, sett á grundvelli laga um náttúruvernd. Reglugerðin ætlar að skapa samræmda aðferðafræði við afmörkun víðerna með skýrum viðmiðum um áhrif mannvirkja og landnotkunar, þar með talið svokallaðra skerðingarsvæða í kringum mannvirki. Náttúrufræðistofnun mun annast kortlagninguna og birta kortin opinberlega; þau verða notuð við skipulagsmál, mat á umhverfisáhrifum og náttúruvernd.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök þurfa að senda inn umsögn í Samráðsgátt stjórnvalda fyrir 23. apríl 2026. Mikilvægt er að fylgjast vel með viðmiðunum um afmörkun víðerna og skerðingarsvæðin — þessi reglugerð mun hafa bein áhrif á grundvöll hálendisþjóðgarðs og vernd ósnortinna svæða. Gæta þarf að því að viðmiðin séu ekki sett of rúmt þannig að mannvirki þrengi víðernin óhóflega. Einnig er rétt að kynna sér faglegu skýrsluna um kortlagningu víðerna sem unnin var fyrir ráðuneytið.

Bæjarráð - 3251. fundur - 09.04.2026

Kópavogsbær fær til umsagnar þingmál um verndar- og orkunýtingaráætlun (vindorka og verndarflokkur) — lykilskjal í flokkun vindorku- og verndarsvæða á Íslandi.

Á dagskrá 3251. fundar bæjarráðs Kópavogs er þingmál 565 til umsagnar — verndar- og orkunýtingaráætlun (vindorka og verndarflokkur) — sent frá umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Þetta mál lýtur að flokkun vindorku og verndarsvæða í þjóðlega rammaáætlun, sem er ein mikilvægasta stefnumörkun um landnotkun og orkunýtingu á Íslandi. Að auki er ályktun fulltrúafundar Skógræktarfélags Íslands frá 28. mars lögð fram til kynningar.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök ættu að kynna sér efni þingmáls 565 (verndar- og orkunýtingaráætlun — vindorka og verndarflokkur) og leggja fram umsögn. Hægt er að nálgast málið á vef Alþingis (157. löggjafarþing, mál 565). Einnig má fylgjast með afstöðu Kópavogsbæjar í fundargerð þegar hún liggur fyrir.

[0403/2026] Hesjuvallaland - breyting á aðalskipulagi

Akureyrarbær er að breyta aðalskipulagi á Hesjuvallaland — svæðið er merkt frístundabyggð.

⏰ Frestur: 2026-05-21

Akureyrarbær hefur sett fram breytingu á aðalskipulagi á Hesjuvallaland, þar sem svæðið er flokkað sem frístundabyggð. Málið er í lýsingarfasa og umsagnarfrestur er til 21. maí 2026.

Næstu skref: Skoða hvort fyrirhugað frístundabyggðarsvæði á Hesjuvallaland raskað náttúruleg gæði eða verðmætar náttúrutegundir. Hægt er að senda umsögn á Skipulagsgátt fyrir 21. maí 2026.

[0404/2026] Bjarkarlundur

Reykhólahreppur auglýsir tillögu að fjölgun gistihúsa við Bjarkarlund hótel. Umsagnarfrestur til 21. maí 2026.

⏰ Frestur: 2026-05-21

Sveitarstjórn Reykhólahrepps samþykkti 11. febrúar 2026 að kynna tillögu að breytingu á deiliskipulagi Bjarkarlundar sem felur í sér fjölgun gistihúsa til útleigu, breyttar aðkomur og bílastæði og rýmkun byggingarreita við Stekkjarlund. Breytingin er tengd yfirstandandi breytingu á aðalskipulagi (mál 213/2026). Framkvæmdin er í þéttbýliskjarna hótelsins og er ekki beint í ósnortinni náttúru.

Næstu skref: Skoða tillöguna á Skipulagsgátt og meta hvort stækkun ferðaþjónustu á þessum slóðum í Vestfjörðum hafi áhrif á nærliggjandi náttúrusvæði. Hægt er að skila umsögn fyrir 21. maí 2026.

[0402/2026] Framkvæmdaleyfi vegna rannsóknarborholu við Lágaskarð

Rannsóknarborhola á jarðhitasvæði við Lágaskarð í Sveitarfélaginu Ölfus. Ákvörðun Skipulagsstofnunar liggur fyrir.

⏰ Frestur: 2026-05-05

OR sækir um framkvæmdaleyfi til að bora rannsóknarborholu við Lágaskarð til að kortleggja jarðhitaauðlindina á svæðinu. Holan er grennri en hefðbundnar vinnsluholur og nýtist ekki sem sjálfstæð vinnsluhola — málið er á stigi ákvörðunar Skipulagsstofnunar með umsagnarfrest til 5. maí 2026. Svæðið er skilgreint sem iðnaðarsvæði í aðalskipulagi Ölfuss.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök geta kynnt sér málið og skilað inn athugasemdum fyrir umsagnarfrest. Fylgst má með stöðu málsins á Skipulagsgátt.

[595] loftslagslög

Frumvarp til loftslagslaga lagt fram á Alþingi — gæti haft víðtæk áhrif á loftslagsstefnu og losun gróðurhúsalofttegunda.

Á Alþingi er til meðferðar frumvarp til loftslagslaga (þingmál 595 á 157. þingi). Loftslagslög geta haft veruleg áhrif á íslenska náttúruvernd til lengri tíma, m.a. varðandi kolefnisjöfnun, losunarmörk og stefnumörkun í landnotkun. Efni frumvarpsins og nákvæm áhrif þess eru ekki þekkt út frá tiltækum upplýsingum.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök ættu að kynna sér efni frumvarpsins á þingmálasíðu Alþingis og meta hvort umsögn sé við hæfi. Fylgjast með gangi málsins í þingnefndum.

Endurnýjun á rekstrarleyfi Matorku ehf. Fellsmúla

Matvælastofnun auglýsir endurnýjun rekstrarleyfis fyrir landeldi Matorku ehf. að Fellsmúla við Hellu. Frestur til athugasemda er til 6. maí 2026.

⏰ Frestur: 2026-05-06

Matvælastofnun auglýsir endurnýjun á rekstrarleyfi Matorku ehf. fyrir landeldisstarfsemi að Fellsmúla, Hellu — starfsemi sem hefur verið í gangi frá 2016. Stofnunin mun uppfæra skilyrði leyfisins að auglýsingu lokinni ef tilefni er til. Starfsleyfi Umhverfis- og orkustofnunar er í gildi til 2030.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök geta sent skriflegar athugasemdir til Matvælastofnunar á mast@mast.is</a> (merkt 2602393) fyrir 6. maí 2026. Ástæða til athugasemda gæti verið ef landeldið hefur áhrif á gæði grunnvatns, ár eða vistkerfi á svæðinu.