Vaktin Sjálfvirk vöktun opinberra mála er varða náttúruvernd.

Aðkallandi 01.10.2026

[1137/2026] Sigalda - Sigölduvirkjun; Tilfærsla á Sigöldulínum 2, 3, 4 og Vatnsfellslínu 1; Framkvæmdaleyfi - 2606016

Nýtt tengivirki og tilfærsla háspennulína við Sigölduvirkjun á miðhálendinu. Umsagnarfrestur til 29. október.

Frestur: 29.10.2026

Ásahreppur sækir um framkvæmdaleyfi fyrir tilfærslu Sigöldulína 2, 3 og 4 ásamt Vatnsfellslínu 1 vegna tengingar flutningskerfisins við nýtt tengivirki Sigöldu. Framkvæmdin felur í sér mannvirkjagerð á miðhálendinu við Sigölduvirkjun, þar sem háspennulínur verða færðar til og nýtt tengivirki reist. Málið er á ákvörðunarstigi hjá Skipulagsstofnun.

Næstu skref: Senda umsögn til Skipulagsstofnunar fyrir 29. október 2026. Kanna umfang framkvæmdanna — hvort nýtt tengivirki og línulagnir rýri víðerni eða hafi áhrif á mögulega afmörkun hálendisþjóðgarðs. Fara yfir gögn málsins.

Aðkallandi 24.09.2026

UUA2609006 Þjórsárkvísl

Úrskurðarnefnd hafnar frestun réttaráhrifa á ákvörðun HMS um að veiting Austurkvíslar Þjórsárkvísla í fyrri farveg sé ekki matsskyld. Landsvirkjun getur hafið framkvæmdir í friðlýstu Þjórsárverum þótt kærumál sé enn til meðferðar.

Frestur: 15.10.2026

Náttúrugrið kærði ákvörðun HMS frá 28. ágúst 2026 um að veiting Austurkvíslar Þjórsárkvísla í fyrri farveg — sem myndi auka vatnsrennsli til Þjórsárlóns og raforkuframleiðslu — skuli ekki háð umhverfismati. Þetta er í annað sinn sem matsskyldufyrirspurn Landsvirkjunar er tekin fyrir; fyrri ákvörðun Skipulagsstofnunar var felld úr gildi í júní 2026 (mál UUA2602014) vegna skorts á umfjöllun um verndargildi Þjórsárvera og ófullnægjandi áhrifamats á vatnshlot. Úrskurðarnefndin hefur nú hafnað kröfu um frestun réttaráhrifa, sem þýðir að Landsvirkjun getur farið í framkvæmdir á friðlýstu svæði Þjórsárvera meðan efnisúrskurður liggur ekki fyrir — framkvæmdagluggi er til miðs október 2026.

Næstu skref: Framkvæmdir geta hafist strax í friðlýstum Þjórsárverum þar sem frestun réttaráhrifa var hafnað og sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps samþykkti framkvæmdaleyfi 16. september. Náttúruverndarsamtök þurfa að meta hvort grundvöllur sé til frekari réttarúrræða til að stöðva framkvæmdir áður en efnisúrskurður liggur fyrir. Einnig þarf að fylgjast með umsókn Landsvirkjunar til Náttúruverndarstofnunar um undanþágu frá friðlýsingarákvæðum skv. 41. gr. laga nr. 60/2013.

Aðkallandi 23.09.2026

23.09.2026 - Afgreiðslufundur byggingarfulltrúa

Byggingarleyfi fyrir vinnubúðum Landsvirkjunar á Landmannaafrétti vegna stækkunar Sigölduvirkjunar samþykkt. Framkvæmdin er á viðkvæmu hálendissvæði.

Byggingarfulltrúi Rangárþings ytra hefur samþykkt byggingaráform fyrir 1.545,5 m² vinnubúðum Landsvirkjunar á Landmannaafrétti, með gistirýmum, aðstöðurýmum og skrifstofum fyrir starfsfólk vegna stækkunar Sigölduvirkjunar. Jafnframt hefur byggingarfulltrúi veitt jákvæða umsögn til Heilbrigðiseftirlits Suðurlands vegna starfsleyfis fyrir vinnubúðir Ístaks á sama svæði. Landmannaafréttur er viðkvæmt hálendissvæði og stækkun Sigölduvirkjunar er stór orkuframkvæmd sem getur haft veruleg áhrif á víðerni og náttúru svæðisins.

Næstu skref: Náttúruverndarsamtök þurfa að fylgjast grannt með stækkun Sigölduvirkjunar og tengdum framkvæmdum á Landmannaafrétti. Skoða þarf hvort umhverfismat sé fullnægjandi og hvort framkvæmdirnar samrýmist verndarmarkmiðum á hálendinu. Athuga þarf fundargerð byggingarfulltrúa nánar.

Til eftirlits 05.10.2026

05/10/202615:30FundarboðSkipulags- og umhverfisráð36. fundur

Kópavogur fjallar um LIFE Icewater verkefni til að bæta vatnsgæði Kópavogslækjar og skipulagsbreytingar við Silfursmára og Dalveg. Einnig er rætt um stöðu Guðmundarlundar.

Á dagskrá skipulags- og umhverfisráðs Kópavogs eru nokkur mál sem snerta náttúruvernd. LIFE Icewater verkefnið miðar að því að bæta vatnsgæði Kópavogslækjar með fyrirbyggjandi aðgerðum og vöktun, í samstarfi við Umhverfis- og orkustofnun og 22 aðra aðila. Skipulagsbreytingar eru til umfjöllunar við Silfursmára 1-7 (breytt aðal- og deiliskipulag) og Dalveg 1, allt innan þéttbýlis. Tillaga liggur fyrir um að bjóða Skógræktarfélag Kópavogs á fund til að fara yfir stöðu Guðmundarlundar.

Til eftirlits 02.10.2026

Fyrsta skóflustungan tekin til endurheimtar votlendis á ríkisjörðum

Ráðherra tók fyrstu skóflustunguna í átaki ríkisstjórnarinnar við endurheimt votlendis á ríkisjörðum. Jákvætt skref í loftslagsmálum og verndun vistkerfa.

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, tók í dag fyrstu skóflustunguna vegna átaks ríkisstjórnarinnar við endurheimt votlendis á ríkisjörðum. Endurheimt votlendis er lykilaðgerð í loftslagsmálum og til verndar líffræðilegum fjölbreytileika, þar sem framræst votlendi losar gróðurhúsalofttegundir en endurheimta bindur kolefni og endurreisir búsvæði.

Næstu skref: Fylgjast með framgangi átaksins — hvaða ríkisjarðir verða fyrir valinu, hversu mikið votlendi verður endurheimt, og hvort áætlunin nái markmiðum.

Til eftirlits 02.10.2026

[1150/2026] Álafosskvos - Endurnýjun stoðveggjar og palls

Mosfellsbær hyggst endurnýja stoðvegg og pall við Varmá í Álafosskvos, við jaðar friðlýsta náttúruvættisins Álafoss. Umsagnarfrestur til 30. október.

Frestur: 30.10.2026

Fyrsti áfangi framkvæmda felur í sér endurnýjun stoðveggjar og palls sem eru leifar fyrrum ullarþvottastöðvar við Varmá. Svæðið liggur við jaðar náttúruvættisins Álafoss sem friðlýst var 2013, og Varmá er á náttúruminjaskrá frá upptökum til ósa. Framkvæmdaraðili leggur áherslu á vernd árinnar og lífríkis hennar, en fylgjast þarf með framkvæmdaáætlun og mögulegum áhrifum á vatnsfarveg og bakka.

Næstu skref: Skoða framkvæmdaleyfisumsóknina og meta hvort verndaráætlun fyrir Varmá og náttúruvættið Álafoss sé fullnægjandi. Umsagnarfrestur til 30. október 2026.

Til eftirlits 02.10.2026

Úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda

Umhverfis- og orkustofnun hefur úthlutað endurgjaldslausum losunarheimildum til fimm iðnaðarrekenda og þriggja flugrekenda vegna ársins 2026 innan ETS-viðskiptakerfisins.

Úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda er hluti af viðskiptakerfi ESB (ETS) þar sem rekstraraðilar í iðnaði og flugi fá ákveðinn fjölda heimilda án endurgjalds. Fimm iðnaðarrekendur fengu úthlutun fyrir 2026–2030 og þrír flugrekendur (Icelandair, Neos SpA og Air Atlanta) fengu úthlutun vegna sérlausnar Íslands og vegna notkunar á sjálfbæru flugvélaeldsneyti (FEETS). Árlegar úthlutanir geta breyst ef starfsemisstig rekstraraðila breytist.

Næstu skref: Fylgjast með hvort úthlutanir endurspegli raunverulega viðleitni til að draga úr losun, eða hvort þær dragi úr hvata til að minnka losun gróðurhúsalofttegunda.

Til eftirlits 02.10.2026

[1144/2026] Höepfnersbryggja - aðflugsljós - óveruleg deiliskiplagsbreyting

Óveruleg deiliskipulagsbreyting á Akureyri vegna stækkunar á landfyllingu undir aðflugsljós við Höepfnersbryggju. Smávægileg breyting í þegar uppbyggðu hafnarsvæði.

Frestur: 30.10.2026

Akureyrarbær hyggst stækka landfyllingu austan við Höepfnersbryggju til að koma fyrir aðflugsljósum fyrir flugvöllinn, auk þess að hækka ljósin. Breytingin er flokkuð sem óveruleg deiliskipulagsbreyting og er á stigi ákvörðunar Skipulagsstofnunar.

Næstu skref: Umsagnarfrestur er til 30. október 2026. Náttúruverndarsamtök geta sent inn athugasemdir ef þau telja landfyllinguna geta haft áhrif á strandsvæðið, en breytingin er smávægileg og á þegar uppbyggðu hafnarsvæði. Sjá nánar á Skipulagsgátt.

Til eftirlits 02.10.2026

Forsætisnefnd - Fundur nr. 381

Forsætisnefnd Reykjavíkur frestaði tillögu um breytingar á samþykktum vegna meiriháttar skipulagsbreytinga. Einnig er kosning í umhverfis- og skipulagsráð á dagskrá borgarstjórnar.

Á 381. fundi forsætisnefndar var lögð fram dagskrá borgarstjórnarfundar 6. október þar sem m.a. er kosning í umhverfis- og skipulagsráð. Tillaga Samfylkingarinnar um breytingar á samþykktum vegna meiriháttar skipulagsbreytinga var lögð fram að nýju en henni frestað.

Næstu skref: Fylgjast með tillögu Samfylkingarinnar um breytingar á samþykktum vegna meiriháttar skipulagsbreytinga þegar hún kemur aftur til umfjöllunar — gæti haft áhrif á ferli stórra skipulagsáætlana.